Armaş Vakfı’nın salonuna girer girmez, sizi, karşı duvarda kırmızı rengin hâkim olduğu bir halı karşılar.
O bir Karabağ halısıdır…
Halıya dikkatle ve yakından bakarsanız üzerinde Ermenice ve Rusça yazılar ve bir de tarih görürsünüz.
Halıyı Sarks dokumuş, ismini Ermenice yazmış, Rusçayı daha okutamadık bir türlü… Tarih ise 1802!
Dokurken bir düğünü resmetmek istemiş.
Gelin, damat, çiçekler, süslemeler, kupalar…
Nasıl bir emek, nasıl bir el marifeti.
Karabağ (Artsakh) Ermeni halıcılığı, hem zengin bir sanatsal mirasa hem de derin tarihî kökenlere sahip.
Ben de bunu halı bana sevgili arkadaşım Nurdan Ökten tarafından hediye edilince öğrendim.
Orta Çağ’ın başlarından itibaren, Karabağ’da halı dokumacılığı yaygınmış. Hatta bölgedeki en eski mevcut
Ermeni halısı 13. yüzyıla tarihlenmiş. “Kork” veya “gorg” Ermenice halı demek ve bu kelime 1242–43
tarihlerinde Kaptavan Kilisesi duvar yazıtında geçiyormuş yaptığım araştırmaya göre.
Kaptavan Kilisesi, günümüzde Azerbaycan yönetimindeki Dağlık Karabağ (Artsakh) bölgesinde, Çanakhchi
(Kaptavan) köyünde yer alıyor ve harap vaziyette. Orta Çağ’da bölge, Ermeni egemenliği altındaymış.
Kilisenin duvarındaki yazıta göre, çocuklar ya da özellikle genç kızlar, evde halı dokumayı öğrenirmiş.
Epigrafik örnek, halı dokumacılığının sadece günlük bir pratik değil, aynı zamanda kutsal ve toplulukla ilgili
bir gelenek olduğunun da bir göstergesi.
Halı dokumak, her ne kadar Karabağ’da kadınların temel mesleklerinden biri ise de bazı ünlü halı ustaları erkekmiş.
Kim bilir belki bizim Sarks Usta da bu ünlü dokumacılardan biriydi…
Bakmaya doyamayıp, basmaya kıyamadığım bu halıyı çerçeveletip duvara asmak sanırım yaptığım en doğru işlerden biri oldu zira Vakfa gelen herkes oldukça uzun bir süreyi bu eserin karşısında geçiriyor.
Umarım Usta Sarks’ın da ruhu bu şekilde şenleniyordur…
Sibel Asna Özesmi
Armaş Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı
Armaş Vakfı 
Yorum bırakın